تبلیغات
علوم دامی , جیره غذایی گاو, بهداشت دام و طیور , پرورش بلدرچین, پرورش صنعتی دام - واژگان عمومی گیاه‌پزشكی

علوم دامی , جیره غذایی گاو, بهداشت دام و طیور , پرورش بلدرچین, پرورش صنعتی دام

یکشنبه 2 اسفند 1388

واژگان عمومی گیاه‌پزشكی

نویسنده: شیما   

www.shamiz.ir

1- پاتولوژی گیاهی: (plant pathology )پاتولوژی گیاهی به علم مطالعه‌ی بیماری‌های گیاهی گفته می‌شود، این علم عوامل بیماری‌زا، چگونگی ایجاد بیماری، چگونگی فعل و انفعلات، ارتباط میان گیاه میزبان و عوامل تولیدكننده‌ی بیماری آن و درنهایت روش‌های مبارزه با آن‌ها را مورد بررسی قرارمی‌دهد.

2-بیماری‌شناسی گیاهی: (phytopathology )
علم مطالعه‌ی بیماری‌های گیاهان، شناسایی، ‌مطالعه و مبارزه با عوامل زیان‌آور به گیاه و فرآورده‌های گیاهی و آثار ناشی از این عوامل.

3
-بیماری گیاهی: (plant disease)

4-بیماری فیزیولوژیكی: (physiological disease)
هرگونه اختلال در فیزیولوژی گیاه كه عامل آن موجود زنده نباشد مانند اختلال ناشی از كمبود مواد غذایی، سرمازدگی و آلودگی هوا. بدیهی است همه بیماری‌ها جنبه فیزیولوژیكی دارند ولی اصطلاح دربیماری فیزیولوژیكی اغلب به معنایی است كه دربالا آورده شده

5-بیمارگر: (pathogen) پاتوژن‌ها به دو گروه زنده animate و غیرزنده inanimate تقسیم‌بندی می‌شوند كه عامل تولید بیماری هستند.

6- پارازیتیسم
: (parasitism) رابطه‌ی میان انگل و میزبان كه دراكثر مواقع به ضرر میزبان تمام می‌شود.

7-پارازیت: (parasit)
یا انگل به موجودی گفته می‌شود كه حداقل یك قسمت از چرخه‌ی زندگی خود را داخل یا روی موجود زنده‌ی دیگر كه به آن میزبان یا host گفته می‌شود به سرمی‌برد و تمام یا قسمتی از موادغذایی موردنیاز خود را از آن موجود كسب كند.

8-انگل‌های اجباری: (obligate parasite)
یعنی برخی از پاتوژن‌ها مانند ویروس‌ها، نماتدها و عده‌ای از قارچ‌ها برای تغذیه و تكمیل چرخه‌ی زندگی خود، وابستگی كامل به سلول زنده‌ی میزبان دارند و درمحیط غذایی غیرزنده قادر به رشد نمی‌باشند.

9-ساپروفیت اجباری: (obligate saprophyte)
قادر به تغذیه از سلول زنده نمی‌باشند بلكه موادآلی موردنیاز خود را از منابع غیرزنده یا بقایای پوسیده تامین می‌كنند مانند باكتری‌ها، مایكوپلاسماها و بسیاری از قارچ‌ها كه قادرند هم از سلول گیاهی و هم درمحیط غیرزنده رشد كنند.

10- دوره‌ی بیماری:
فواصلی كه درتوسعه‌ی یك بیماری رخ می‌دهند را دوره یا چرخه‌ی بیماری می‌نامند كه شامل مراحل زیراست:
الف/ تلقیح: (inoculation)
عبارت از تماس عامل بیماری‌زا با گیاه است. عامل بیماری‌زا را مایه‌ی تلقیح می‌گویند.


ب/ رخنه: (penetration)
رخنه عبارت از ورود عامل بیماری‌زا مستقیم یا از منافذ طبیعی و زخم‌ها به داخل میزبان صورت می‌گیرد. قارچ‌ها، نماتدها و گیاهان گلدار انگل می‌توانند به داخل گیاه نفوذ كنند. محل تماس قارچ با سطح گیاه كمی متورم شده و آپرسوریوم (appresorium) تشكیل می‌شود ازمحل آپرسوریوم یك هیف ظریفی به نام میخ رخنه خارج شده و به كمك آن وارد گیاه می‌شود. گیاهان انگل گلدار نیز آپرسوریوم و میخ رخنه تولید می‌كنند
. تمام باكتری‌ها و بسیاری از قارچ‌ها توسط روزنه‌های هوایی، آبی، عدسك‌ها و زخم وارد گیاه می‌شوند ویروس‌ها و بعضی از باكتری‌ها و پاتوژن‌های دیگر می‌توانند توسط نیش حشرات به داخل بافت میزبان رخنه كنند.

ج/ عفونت: (infection)
عفونت مرحله‌ای است كه پاتوژن ‌درداخل میزبان با سلول‌های حساس ارتباط برقراركرده، غذای خود را ازآن‌ها جذب می‌كند. گیاه دراین مرحله مكانیسم دفاعی مختلفی ازخود آشكار می‌سازد.

د/دوره‌ی نهفتگی بیماری:(latent period)
مدت زمان بین تلقیح تاظهور علایم بیماری را دوره‌ی نهفتگی یا كمون می‌گویند.

ن/ تهاجم: (invasion)
دراین مرحله عوامل بیماری‌زا به‌صورت‌های گوناگون و به درجات متفاوت در بافت میزبان خود پخش می‌شوند.

و/ تولیدمثل: (reproduction)
نحوه‌ی تولیدمثل درانگل متفاوت است. باكتری‌ها به‌صورت تقسیم دوتایی سلول و به‌ندرت ازطریق جنسی تكثیر می‌شوند. قارچ‌ها ازطریق تولید اسپورهای جنسی و غیرجنسی و میكوپلاسماها، پروتزوآها با تقسیم ساده تكثیر می‌شوند ویروس‌ها و ویروئیدها ازطریق همانندسازی (replication) با استفاده از تقسیم سلول، نماتدها با تخمگذاری و گیاهان گلدار انگل با تولید بذر تولیدمثل می‌كنند.

هـ/ انتشار پاتوژن: (transmission)
انتشار انگل‌ها مانند زئوسپورهای قارچ، باكتری‌، نماتد می‌توانند مسافت كوتاهی را طی كنند اما دراكثر مواقع انگل‌ها به صورت غیرفعال توسط باد، باران، حشرات، آب آبیاری، ‌بذر، ‌غده و نشاءهای آلوده، جانوران و ادوات كشاورزی و باغبانی انتشار پیدا می‌كنند.

ی/
زمستان گذرانی: (over wintering)
انگل‌های گیاهان چندساله زمستان را در گیاهان می‌گذرانند. قارچ‌هایی كه انگل گیاهان یكساله هستند ممكن است زمستان را به شكل اسپور، میسلیوم درحالت خواب، اسكلرت (سختینه) درروی بقایای گیاهی و یا دربذر و غده سپری كنند، باكتری‌ها نیز درداخل بذر، غده، گیاهان آلوده و خاك زمستان را می‌گذرانند. نماتدها در بیشتر مواقع به‌صورت تخم درخاك و یا به‌ندرت به‌شكل لارو در بذر زمستان گذرانی می‌كنند. ویروس‌ها در حشرات ناقل، گیاهان میزبان، بذر و غده زمستان را می‌گذرانند...

11- بی‌رنگی: (etiolation)
ازبین رفتن رنگ سبز گیاه به علت رشد درتاریكی یا دراثر مواد تولید شده در میكروارگانیزم‌ها


12- سبزردی یا كلروز: (chlorosis)
به از بین رفتن جزئی یا كلی رنگ سبز اندام‌های گیاهی دراثر كمبود موادغذایی یا حمله‌ی پاتوژن‌ها با وجود نور كافی گفته می‌شود. كلروز با برطرف شدن عامل آن محو شده و گیاه رنگ طبیعی خود را به دست می‌آورد.

13- ملانوز: (melanose)
به قهوه‌ای یا سیاه شدن غده و اندام‌های گوشتی می‌گویند، این بیماری دراثر كمبود اكسیژن پدید می‌آید.

14-موزائیك: (mosaic)
ایجاد لكه‌های زرد در پیكره‌ی سبز پهنك را موزائیك می‌نامند كه از بیماری‌های ویروسی است.


15-پلاسیدگی: (wilting)
درگیاهانی دیده می‌شود كه ریشه یا آوندهای‌شان مورد حمله قرارگرفته باشند.

16-لكه‌دارشدن برگ و میوه:
بسیاری از انگل‌ها تولید لكه دربرگ و میوه می‌كنند. اندازه، شكل، رنگ، لكه‌ها می‌تواند درتشخیص بیماری مهم باشد.

17-ریزش اندام‌های گیاهی:
ریزش برگ، گل، جوانه، میوه در صورتی كه غیرطبیعی و ناشی ازبیماری است كه بی‌اندازه باشد.

18-نانیسم: (nanisme)
نانیسم یا كوتولگی اندام‌های گیاهی دراثر كاهش تعدادی از سلول‌های گیاهی هیپوپلازی (hypoplasia) و یا كوچك شدن اندازه‌ی سلول‌ها هیپوتروفی (hypotrophy) پدید می‌آید.

19-ویگانتیسم: (gigantism)
عبارت از رشد بی‌اندازه‌ی اندام‌های گیاهی دراثر افزایش تعداد سلول‌ها هیپرپلازی (hyperplasia) و یا رشد بی‌اندازه‌ی سلول هیپرتروفی (hypertrophy) می‌باشد. ویگانتیسم در اثر افزایش ازت خاك، عوامل نامساعد محیط، بیماری‌های باكتریایی و... بوجود می‌آید.

20-عدم تقارن دربرگ:
با ازبین رفتن تقارن بین دوقسمت پهنك بوجود می‌آید.

21-جارویی شدن:
شاخه‌ها از فواصل نزدیك بهم رشد كرده، شكل جارو به خود می‌گیرند.

22- روزت: (rosette)
فاصله‌ی میان گره هاكم شده و برگ‌ها به‌صورت كپه‌ای مانند گلبرگ‌های گل سرخ شده.

23-تاولی شدن:
بافت میان رگبرگ‌ها رشد فوق العاده‌ای پیدا كرده و در روی پهنك به شكل تاول ظاهر می‌شود.

24-غده یا گال (سرطان):
دراثر تحریك سلول‌ها وعمل هیپروتروفی یا هیپرپلازی بوجود می‌آید.

25-تغییراستحكام بافت گیاهی:
دراثر بیماری ممكن است بافت گیاهی استحكام خود را ازدست داده، پوسیده شود.

26-نكروز: (necrosis)
نكروز دراثر مرگ سلول‌های گیاه بوجود می‌آید كه به‌صورت بافت مرده یا لكه‌ی قهوه‌ای خشك ظاهر می‌شود.

27-بلایت یا بادزدگی: (blight)
مرگ سریع برگ، جوانه، شاخه و اندام گیاهی می‌گویند.

28-شانكر: (canker)
به ناحیه‌ی مرده نكروتیك فرورفته با حاشیه‌ی مشخص در پوست ریشه، تنه یا شاخه می‌گویند.

29-مرگ سرشاخه: (dieback)
مرگ سریع سرشاخه‌ها از انتها به پائین گسترش می‌یابد.

30-آنتراكنوز: (anthracnose)
به لكه‌های زخم مانند نكروتیك روی برگ، ساقه، میوه یا گل می‌گویند.

31-جرب:‌(scab)
لكه‌های موضعی روی برگ، میوه، غده و یا سایرقسمت‌های گیاه كه به‌طور عمده كمی برجسته یا فرورفته بوده و ترك خورده نیز می‌باشند.

32-وارت: (wart)
زگیل

33-زنگ: (rust)
تاول‌های شبیه به زنگ آهن درروی برگ و یا سایر اندام‌های هوایی گفته می‌شود.

34-سفیدك: (mildew)
لكه‌های زرد یا نكروتیك (خشك) روی برگ، ساقه و میوه اند كه به‌طورمعمول با ریسه یا اندام‌های بارده قارچ همراه هستند.

35-لكه: (blotch)قسمت‌های نسبتاً وسیع ونامنظم تغییر رنگ یافته یا مرده روی اندام‌های گیاه

36-مومیایی: (mummy)
میوه‌ای كه براثر حمله‌ی قارچ پوسیده و سپس چروكیده و خشك شده باشد.

37-سیاهك: (smut)
بیماری ناشی از قارچ‌های راسته‌ی ustilaginales

38-پومردگی: (wilt)
پلاسیدگی یا ازبین رفتن شادابی گیاه براثر كمبود یا ازدست دادن آب، پومردگی ممكن است براثر اختلال درانتقال یا جذب آب.

39-زردی: (yellows)
اصطلاحی برای توصیف بیماری‌های گیاهی كه نشانه‌ی عمده و شهود آن‌ها زردی است.

40-هوازی: (aerobe)
موجود ‌زنده‌ای كه برای فعالیت ‌و رشد نیاز به اكسیژن دارد.

41-بی‌هوازی: (anaerobe)
موجود زنده‌ای كه درنبود اكسیژن (o2) آزاد، فعالیت و رشد می‌كند.

42-غیرزنده: (a biotic)
واوه‌ای برای توصیف بیماری‌هایی كه براثر عوامل غیرزنده بوجود می‌آید.

43-آفلاتوكسین:(aflatoxin)
زهرابه‌ای كه قارچ aspergillus و برخی دیگر از قارچ‌ها تولید می‌كنند و برای انسان و حیوان زیان‌آور است.

44-باكتری: (bacterium)
موجود زنده‌ی پروكاریوت و معمولاً تك سلولی با دیواره‌ی مشخص كه تكثیرآن به روش تقسیم دوتایی انجام می‌شود.

45-بیماری باكتریایی: (bacteriosis)
هرنوع عفونت یا بیماری كه عامل آن باكتری باشد.

46-سازگاری:(compatibility)

47-تشخیص: (diagnosis)
شناسایی بیماری، اختلال یا عارضه و نیز شناسایی عامل آن‌ها.

48-خفتگی: (dormancy)
حالت غیرفعال موجودات زنده براثر شرایط

49-دوز: (dose)
1- میزان آفت‌كش درواحد سطح حجم یا وزن
2- مقدار بیمارگر كه برای مایه‌زنی به كار می‌رود.

50-گیاه تله: (decoy crop)
گیاهی زراعی كه به منظور جلب بیمارگر و كاهش جمعیت آن كشت می‌شود كاهش جمعیت بیمارگر از طریق حذف گیاه تله انجام می‌شود.

51-
گردپاشی: ‌(dusting)
پاشیدن آفت‌كش‌ها به صورت گرد.

52-اپی فیت: (epiphyte)
موجود زنده‌ای كه بدون داشتن رابطه‌ای انگلی روی سطح گیاه به سرمی‌برد.

53-قارچ: (fungus)
موجود زنده‌ای با هسته‌ی حقیقی كه اندام رویشی آن معمولاً به شكل ریسه است و موادغذایی خود را ازطریق جذب گرفته و تولیدمثل آن با تشكیل هاگ‌های جنسی، غیرجنسی یا هردو است.

54- زیستگاه: (habitat )
محل طبیعی زندگی موجود زنده

55-
دامنه‌ی میزبانی: (host range)
مجموعه‌ی میزبانان یك بیمارگر كه به طورطبیعی شناخته شده و یا به طورآزمایشی تعیین شده باشد.

56-ریسه: (hypha )
رشته‌ای لوله‌ای شكل كه واحد ساختمانی اغلب قارچ‌ها است.

57-میسلیوم: (mycelium )
توده ریسه (hyphae) قارچ‌ها

58-قارچ‌شناسی: (mycology)
علم مطالعه قارچ‌ها

59- میكوپلاسمایی: (mycoplasma)
موجودات شبیه باكتری ولی بدون دیواره یاخته

60-
نماتد: (nematode)
جانوركرمی شكل یا نخ مانند از شاخه‌ی nematoda كه ممكن است انگل گیاه یا حیوان باشد و به‌طور آزاد درآب یا خاك زندگی می‌كند.

61-نماتدشناسی: (nematology)
علم مطالعه‌ی نماتدها

62-پاتووار: (pathovar)
زیرگونه‌ای از باكتری كه ازلحاظ دامنه‌ی میزبانی متمایز باشد.

63-پاتوتیپ: (pathotype)
زیرگونه‌ای از بیمارگر كه ازلحاظ بیماریزایی (به‌ویوه دامنه‌ی میزبانی) متمایز باشد.


64-سختینه: (sclerotium)
اندامی سخت، فشرده و مقاوم دربرابر شرایط نامساعد محیط كه می‌تواند زمانی طولانی به حالت غیرفعال باقی بماند و پس از مساعد شدن شرایط جوانه زند.

65-تنش: (stress)
اثر نامساعد محیط خارج روی گیاه وبیماری

66-استایلت: (stylet)
قطعات دهان دراز، باریك و توخالی برخی حشرات و نماتدها برای سوراخ كردن بافت میزبان و كشیدن مواد غذایی ازآن.

67-همزیستی: (symbiosis)
زندگی دوموجود زنده غیرمشابه باهم به نحوی كه این نوع زندگی برای هر دومفید باشد.

68-تحمل: (tolerance)
نوعی واكنش درمقابل بیمارگر كه درآن گیاه آلوده می‌شود ولی خسارت چندانی نمی‌بیند یا نشانه‌های شدیدی درآن به وجود نمی‌آید. كه درواقع تحمل نوعی پذیرندگی است.

69-ویروس‌شناسی :‌(virology)
علم مطالعه‌ی ویروس‌ها

70-پرآزاری: (virulence)
شدت بیماریزایی بیمارگر

71-زهرابه: (toxin)
1- تركیباتی كه به‌وسیله‌ی بیمارگر تولید و موجب بروز تمام و یا قسمتی از نشانه‌های بیماری درگیاه می‌شود.
2- هرگونه تركیبی كه ازموجودی تولید می‌شود و برای برخی موجودات دیگر زیان‌آور است.

www.shamiz.ir

نظرات() 
How much does it cost for leg lengthening?
دوشنبه 27 شهریور 1396 01:52 ق.ظ
You're so awesome! I don't suppose I have read through something
like this before. So great to find somebody with genuine thoughts on this topic.
Really.. many thanks for starting this up. This site is one thing that is required on the
web, someone with some originality!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :